Ophiasis

Haaruitval aan de haargrens

Alopecia Ophiasis

Bij een bepaalde alopecia areata variant vindt haaruitval aan de haargrens plaats. Deze haaraandoening komt zowel bij mannen als bij vrouwen voor. Bij deze vorm van haaruitval is er ook geen onderscheid tussen leeftijd of ras. De medische term voor haaruitval aan de haargrens is alopecia ophiasis.

Ophiasis ontstaat wanneer ons lichaamlijk afweersysteem eigen haarfollikels voor vreemd aanziet en aanvalt, dit wordt een auto-immuunziekte genoemd. De haargroei stopt hierdoor en de haren vallen uiteindelijk uit. Het is niet helemaal duidelijk waarom het afweerstelsel de haarfollikels aanvalt. Er wordt gedacht dat erfelijke factoren en omgevingsfactoren een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van de ziekte. In ongeveer twintig procent komt de aandoening in de familie voor.

Bij patiënten met haaruitval aan de haargrens komen vaak ook andere aandoeningen in de familie voor, zoals hooikoorts, astma, constitutioneel eczeem; suikerziekte type I, vitiligo, reuma, lupus erythematosus en de ziekte van Addison.

Verschijnselen

Het haar langs de haargrens valt volledig uit en de hoofdhuid is daar kaal en lijkt glad. Het kale gebied loopt geheel of gedeeltelijk rond het hoofd. Tevens kunnen ernstig afwijkende of misvormde nagels optreden.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht en worden aanvullende onderzoeken, zoals bloedonderzoeken en een huidbiopsie, uitgevoerd.

Behandeling

In tegenstelling tot alopecia areata, geneest haaruitval bij de haargrens niet spontaan en reageert ook niet positief op behandeling. Aanvankelijk wordt haaruitval bij de haargrens meestal behandeld met een zalf met corticosteroïden. Tevens kan anthraline, een geneesmiddel dat ook bij psoriasis wordt gebruikt, op het aangedane gebied worden aangebracht. Minoxidil, een geneesmiddel dat de haargroei bevordert, wordt ook wel voorgeschreven, alleen of in combinatie met corticosteroïden of anthraline. Tenslotte hebben geneesmiddelen die het afweersysteem beïnvloeden, lichttherapie of tabletten met corticosteroïden soms effect.

Prognose

Haaruitval aan de haargrens heeft meestal een slechte prognose omdat het haarverlies vaak blijvend is. Soms ontstaan ook ernstige psychologische gevolgen.